آمادهسازی سالن قبل از جوجهریزی یکی از مهمترین مراحل برای موفقیت در پرورش مرغ گوشتی است. هدف از این فرآیند، ایجاد محیطی عاری از عوامل بیماریزا، با شرایط دمایی و رطوبتی مناسب و بستر با کیفیت برای شروع رشد جوجهها است. این کار در قالب یک برنامه مدون به نام "همه چیز خالی - همه چیز پر" (All-in, All-out) و رعایت دقیق فاصله بهداشتی (Empty Period) بین دو دوره انجام میشود. در ادامه، مراحل استاندارد آمادهسازی سالن به ترتیب زمانبندی ارائه شده است: مرحله ۱: خروج و پاکسازی اولیه (بلافاصله پس از خروج گله قبلی) 1. خروج تجهیزات: دانخوریها، آبخوریها، سیستمهای گرمایشی (هیترها) و تابلو برقهای قابل حمل را از سالن خارج کنید. 2. بارگیری کود مرغی: کود بستر را به طور کامل از سالن خارج کنید. این کار باید با احتیاط انجام شود تا گرد و غبار آلوده کمتری بلند شود. 3. جمعآوری تلفات و کرک: پرهای به جا مانده و لاشههای احتمالی را جمعآوری و سوزانده یا دفن بهداشتی کنید. مرحله ۲: شستشو و نظافت (سنگینترین مرحله) این مرحله با هدف حذف فیزیکی آلودگیها (گرد و غبار، کرک، مواد آلی) انجام میشود، زیرا مواد آلی اثر ضدعفونیکنندهها را خنثی میکنند. 1. شستشوی خشک (جاروب): ابتدا سقف، دیوارها، دریچهها، پره فنها و کف را با جارو یا برس، از نظر فیزیکی تمیز کنید تا تار عنکبوت و گرد و غبار سنگین برداشته شود. 2. شستشوی مرطوب (با آب و مواد شوینده): · از کارواش (واشر فشار قوی) استفاده کنید. · از مواد شوینده قلیایی یا اسیدی مجاز دامپزشکی برای حل کردن چربیها و مواد آلی استفاده شود. · ابتدا سقف، سپس دیوارها و در نهایت کف شسته شود. · توجه ویژه به دریچهها، پشت و جلوی فنها و کانالهای آب داشته باشید. 3. آبکشی نهایی: با آب تمیز، تمام مواد شوینده را از سطوح پاک کنید. مرحله ۳: تعمیرات و نگهداری در فاصله زمانی که سالن در حال خشک شدن است، فرصت مناسبی برای تعمیر تجهیزات است. 1. بررسی تجهیزات گرمایشی: سرویس هیترها، پکیج، رادیاتورها یا دمندهها. اطمینان از نبود نشتی گاز. 2. بررسی سیستم تهویه: تمیز کردن پرههای فن، روغنکاری، بررسی تسمهها و محکم کردن اتصالات برقی. 3. بررسی سیستم آبخوری: رفع نشتیها، تعویض نیپلهای معیوب، شستشوی کامل مخازن و لولهها با آب و اکسیژن فعال (پراکسید) یا کلر. 4. بررسی دانخوریها: تنظیم ارتفاع زنجیر و سطح دانه. 5. توریها و دریچهها: تعمیر توریهای پاره شده (برای جلوگیری از ورود گنجشک). مرحله ۴: ضدعفونی (Disinfection) پس از خشک شدن کامل سالن، نوبت به ضدعفونی میرسد. این مرحله برای نابودی پاتوژنها (باکتریها، ویروسها، قارچها) انجام میشود. 1. انتخاب ماده ضدعفونی کننده: · بهتر است از دو نوع ماده ضدعفونی با مکانیسم اثر متفاوت به صورت چرخشی استفاده شود (مثلا یکی فرمالین و دیگری بر پایه ید یا پراکسید) تا مقاومت میکروبی ایجاد نشود. · از مواد تایید شده توسط سازمان دامپزشکی استفاده کنید. 2. روش ضدعفونی: · از سمپاش پشتی یا مهپاش سرد (Cold Fogger) استفاده شود تا مواد به صورت ذرات ریز در تمام سطوح و هوا پخش شوند. · ضدعفونی از انتهای سالن به سمت درب ورودی انجام شود. · سطوح باید حداقل به مدت چند ساعت مرطوب باقی بمانند (طبق دستورالعمل ماده مصرفی). 3. ضدعفونی مجدد (در صورت نیاز): اگر فاصله بین دو دوره طولانی است، گاهی ضدعفونی دو بار انجام میشود. مرحله ۵: طعمه گذاری و کنترل جوندگان پس از خالی شدن سالن و قبل از ورود جوجهها، بهترین زمان برای مبارزه با موش و موش صحرایی است. · طعمههای مخصوص جوندهکش را در اطراف سالن، مسیرهای تردد و محلهای مشکوک پخش کنید. · این کار باید چند روز قبل از ورود جوجهها انجام شود تا لاشه موشها تجزیه نشده و بو ایجاد نکنند. مرحله ۶: آمادهسازی نهایی (در آستانه ورود جوجه) این مرحله در ۲۴ تا ۴۸ ساعت قبل از رسیدن جوجهها انجام میشود. 1. چیدن تجهیزات (Banding): · دانخوریها (سینیهای جوجه) و آبخوریهای یکروزه را به صورت دایرهای (یا سراسری) در داخل سالن بچینید. · کاغذ یا پلاستیک مخصوص زیر سینیها پهن کنید تا دان روی بستر نریزد. 2. پخش بستر (Litter): · پوشال تمیز، خاک اره یا پوست شلتوک را با ضخامت حداقل ۵ تا ۱۰ سانتیمتر کف سالن پخش کنید. · اگر بستر قبلی استفاده میشود (که ریسک بالایی دارد)، باید حتماً ضدعفونی شده و کاملاً خشک باشد. 3. پیش گرمایش (Pre-heating): · هدف: گرم کردن نه فقط هوای سالن، بلکه بستر (کف) . · سیستم گرمایشی را ۲۴ تا ۴۸ ساعت قبل از ورود جوجهها روشن کنید. · دمای بستر باید به ۲۸ تا ۳۰ درجه سانتیگراد برسد (نه فقط دمای هوا). · با بستر سرد، شکم جوجهها سرد شده و باقیمانده زرده (کیسه زرده) جذب نمیشود که باعث تلفات بالا در هفته اول میشود. 4. تنظیم تهویه: · تهویه حداقل (Minimum Ventilation) را تنظیم کنید تا اکسیژن کافی برسد و رطوبت اضافی خارج شود، اما جریان هوا روی بستر ایجاد پیش نویس (باد سرد) نکند. 5. تنظیم نور: نورها را روشن کنید تا جوجهها بلافاصله پس از ورود، آب و دان را پیدا کنند. معمولا ۲۴ ساعت اول نور کامل است. مرحله ۷: کنترل کیفیت نهایی (درست قبل از ورود جوجه) · دمای بستر را در نقاط مختلف سالن با دماسنج چک کنید. · دمای هوا در سطح پرنده (ارتفاع ۵ سانتیمتری از بستر) باید حدود ۳۲ تا ۳۳ درجه باشد. · رطوبت نسبی (RH) باید حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد باشد. · آبخوریها را از نظر فشار و جریان آب بررسی کنید. · دانخوریها را از دان (استارتر) پر کنید. · اطمینان حاصل کنید که درب ورودی و اتاق شستشو بهداشتی و قفل است. نتیجهگیری آمادهسازی سالن یک فرآیند زنجیرهای است. اگر شستشو خوب نباشد، ضدعفونی اثر ندارد. اگر پیش گرمایش دقیق نباشد، جوجهها سرما میخورند. رعایت دقیق این مراحل، پایه و اساس یک دوره پرورش موفق و پربازده خواهد بود.