واکسیناسیون به روش **اسپری** در بدو ورود، یکی از موثرترین روش‌ها برای ایجاد ایمنی اولیه، به‌ویژه در برابر بیماری‌های تنفسی مثل **برونشیت عفونی** و **نیوکاسل** است. این روش به دلیل تحریک سیستم ایمنی موضعی در چشم‌ها و مجاری تنفسی، سد دفاعی محکمی ایجاد می‌کند. در ادامه، نکات حیاتی برای اجرای صحیح این فرآیند آورده شده است: ### ۱. چرا روش اسپری؟ - **ایمنی مخاطی:** این روش باعث فعال شدن غدد اشکی و بافت‌های لنفاوی چشم و بینی می‌شود که اولین محل ورود ویروس‌های وحشی هستند. - **سرعت و یکنواختی:** تمام جوجه‌های داخل کارتن به طور همزمان و یکنواخت واکسن را دریافت می‌کنند. - **کاهش استرس:** نسبت به روش قطره چشمی (انفرادی)، استرس کمتری به جوجه وارد می‌شود. ### ۲. تجهیزات و اندازه قطرات (بسیار مهم) نوع قطرات تعیین می‌کند که واکسن کجا بنشیند: - **قطرات درشت (Coarse Spray):** برای جوجه یک‌روزه حتماً باید از قطرات درشت (بیش از ۱۰۰ تا ۱۵۰ میکرون) استفاده شود. * *علت:* قطرات درشت در مجاری فوقانی تنفسی (بینی و چشم) می‌مانند. قطرات ریز (مه‌پاش) مستقیماً وارد ریه و کیسه‌های هوایی می‌شوند و می‌توانند باعث واکنش‌های شدید تنفسی و تلفات شوند. ### ۳. آماده‌سازی واکسن - **آب مورد نیاز:** حتماً از **آب مقطر** یا آب کاملاً تصفیه شده و فاقد کلر استفاده کنید (کلر ویروس واکسن را می‌کشد). - **دما:** آب باید خنک باشد (حدود ۱۰ تا ۱۵ درجه). - **زمان مصرف:** واکسن باز شده باید حداکثر ظرف **۱ تا ۲ ساعت** مصرف شود. ### ۴. نحوه اجرا در سالن یا جوجه‌کشی اگر واکسیناسیون در خود مرغداری انجام می‌شود: 1. **چیدمان کارتن‌ها:** کارتن‌های جوجه را در کنار هم روی زمین قرار دهید. درب کارتن‌ها را باز کنید. 2. **تنظیم ارتفاع:** نازل اسپری را در فاصله **۳۰ تا ۴۰ سانتی‌متری** بالای سر جوجه‌ها بگیرید. 3. **تکنیک اسپری:** با حرکتی یکنواخت و رفت‌وبرگشتی روی کارتن‌ها حرکت کنید. جوجه‌ها با شنیدن صدای اسپری به بالا نگاه می‌کنند و قطرات واکسن وارد چشم آن‌ها می‌شود. همچنین با نوک زدن به قطرات روی بدن همدیگر، واکسن بیشتری جذب می‌کنند. 4. **توقف موقت تهویه:** هنگام اسپری کردن، جت‌فن‌ها و هیترها را برای ۱۰ تا ۱۵ دقیقه خاموش کنید تا جریان هوا قطرات واکسن را منحرف نکند. ### ۵. مراقبت‌های بعد از اسپری - **فرصت خشک شدن:** جوجه‌ها نباید بلافاصله پس از خیس شدن در معرض باد مستقیم یا سرمای شدید قرار بگیرند. اجازه دهید ۱۰ تا ۲۰ دقیقه داخل کارتن بمانند تا لرز نکنند و پرهایشان کمی خشک شود. - **نور:** نور را زیاد کنید تا جوجه‌ها تحریک شوند و با نوک زدن به قطرات روی پرهای یکدیگر، دوز واکسن را تکمیل کنند. ### ۶. واکنش‌های واکسیناسیون