برای ماهیهای کوی، بهویژه زمانی که بهC اندازه **«بزرگ»** میرسند، میزان اکسیژن محلول (Dissolved Oxygen یا به اختصار **DO**) یکی از حیاتیترین پارامترهای بقا و رشد است. ماهیهای بزرگ به دلیل حجم بدنی بیشتر و متابولیسم متفاوت، نیازهای خاصی دارند.
در ادامه، جزئیات مربوط به میزان اکسیژن مورد نیاز و عوامل مؤثر بر آن بررسی شده است:
### ۱. میزان ایدهآل اکسیژن محلول (DO)
اکسیژن در آب بر حسب میلیگرم در لیتر (mg/L) یا ppm اندازهگیری میشود:
- **محدوده ایدهآل:** **۵ تا ۸ میلیگرم در لیتر (ppm)**. در این محدوده، ماهیهای کوی در حداکثر شادابی و سلامت هستند.
- **محدوده هشدار:** **۳ تا ۵ میلیگرم در لیتر**. در این سطح، ماهیها زنده میمانند اما ممکن است رشد آنها کند شود و استرس بگیرند.
- **محدوده بحرانی (خطر مرگ):** **زیر ۳ میلیگرم در لیتر**. در این حالت، ماهیها دچار هیپوکسی (کماکسیژنی) شده و اگر سریعاً اقدام نشود، باعث مرگ دستهجمعی میشوند.
### ۲. چرا ماهیهای «بزرگ» حساستر هستند؟
هرچه ماهی بزرگتر شود، نیاز به اکسیژن برای پشتیبانی از تودههای عضلانی و اندامهای داخلیش بیشتر میشود. علاوه بر این:
- **تراکم بالا:** معمولاً در استخرهایی که ماهیهای بزرگ هستند، حجم توده زنده (Biomass) زیاد است. این یعنی اکسیژن آب سریعتر توسط ماهیها مصرف میشود.
- **تولید فضای کم:** ماهیهای بزرگ فضای کمتری برای حرکت آزادانه در مقایسه با حجم بدنیشان دارند و هرگونه کاهش اکسیژن در لایههای پایین استخر، آنها را سریعتر تحت تأثیر قرار میگذارد.
### ۳. رابطه معکوس: دما و اکسیژن (نکته حیاتی)
یکی از خطرناکترین مسائل برای ماهی کوی، رابطه دما و اکسیژن است:
- **آب گرمتر $\rightarrow$ اکسیژن کمتری را در خود نگه میدارد.**
- **ماهی در دمای گرم $\rightarrow$ متابولیسم آن بالا میرود و اکسیژن بیشتری نیاز دارد.**
این یک **تضاد مرگبار** در تابستان است: درست زمانی که ماهی به دلیل گرمای هوا به اکسیژن بیشتری نیاز دارد، آب توانایی کمتری برای نگه داشتن اکسیژن دارد. بنابراین، در تابستان نیاز به تقویت شدید سیستم تهویه است.
### ۴. علائم کمبود اکسیژن در ماهی کوی
اگر متوجه این رفتارها شدید، فوراً اکسیژنرسانی را افزایش دهید:
1. **گفتی زدن (Piping):** ماهیها به سطح آب میآیند و سعی میکنند هوا را از سطح بمکند.
2. **تجمع در نقاط جریان آب:** ماهیها به جای شنا کردن در کل استخر، دور آبشارهای کوچک یا خروجیهای پمپ جمع میشوند (جایی که اکسیژن بیشتر است).
3. **بیحالی و کاهش اشتها:** ماهیها کمتر فعال میشوند و در کف استخر میمانند.
4. **سرخ شدن آبششها:** در موارد شدید، آبششها به دلیل تلاش برای جذب اکسیژن بیشتر، دچار التهاب و سرخی میشوند.