ارزیابی نهایی در هفته ۱۸، در واقع «بازرسی فنی» آخرین لحظه است پیش از آنکه مرغ وارد خط تولید شود. در نژاد **هایلاین (Hy-Line)**، هفته ۱۸ زمان طلایی است؛ زیرا در این نقطه، رشد اسکلتی تقریباً به پایان رسیده و بدن باید تمام ذخایر لازم برای تولید اولین تخممرغها را در اختیار داشته باشد. 🍀
اگر در این مرحله نقص اسکلتی یا عضلانی شناسایی شود، شما فرصت محدودی برای اصلاح دارید، زیرا پس از شروع تخمگذاری، تمام انرژی مرغ صرف تولید تخم میشود و دیگر فرصتی برای «ساخت استخوان یا عضله» باقی نمیماند.
در ادامه، چکلیست جامع ارزیابی نهایی سلامت اسکلتی و عضلانی را بررسی میکنیم:
### ۱. ارزیابی سلامت اسکلت (Skeletal Assessment) 🍀
اسکلت، ستون پشتی تولید است. اگر ستون ضعیف باشد، فشار تولید تخممرغ منجر به لنگش و خروج پرنده از چرخه تولید میشود.
- **بررسی ساق پا (Shank) و مفاصل:**
* **ضخامت ساق:** ساق پا نباید بیش از حد نازک باشد. ساقهای بسیار نازک نشاندهنده کمبود کلسیم و فسفر در دوره پرورش است.
* **راستای پاها:** بررسی کنید که آیا مرغها دچار «پاهای چهارپه» (Splay legs) یا انحرافات مفصلی هستند یا خیر.
* **وضعیت کف پا:** بررسی کنید که هیچ اثری از زخم یا «بامبلفوت» (Bumblefoot) نباشد، زیرا درد در پا باعث کاهش مصرف دان و در نتیجه افت تولید میشود.
- **بررسی استخوان سینهای (Keel Bone):**
* با انگشت روی استخوان سینهای بکشید. استخوان نباید به صورت یک تیغه تیز و برجسته باشد (Serrated).
* **وضعیت ایدهآل:** استخوان باید توسط یک لایه مناسب از عضله و بافت پوشانده شده باشد. اگر استخوان سینهای بیش از حد تیز است، یعنی مرغ دچار کموزنی شدید است و ذخیره پروتئینی ندارد.
### ۲. ارزیابی سلامت عضلانی و ذخایر پروتئینی (Muscular Health) 🍀
عضلات، بهویژه سینهماهیچه، در واقع «بانک پروتئین» مرغ برای روزهای اول تولید هستند.
- **سنجش کیفیت سینهماهیچه (The Breast Test):**
* سینه مرغ را با دست لمس کنید. سینه باید **«پر و سفت»** باشد اما نه «چرب».
* **سینه گود (Hollow):** نشانه کمبود شدید پروتئین است. این مرغها در شروع تولید، سریعاً دچار افت وزن شده و کیفیت تخممرغ آنها پایین میآید.
* **سینه بیش از حد چرب (Fatty):** اگر سینه خیلی نرم و چربی باشد، یعنی مرغ دچار چاقی شده است. چربی زیاد در ناحش شکم و سینه، باعث ایجاد «تخمهای نرم» و اختلال در عبور تخممرغ از لوله تخمکگذار میشود.
- **وضعیت تحرک (Activity Level):**
* مرغهای سالم در هفته ۱۸ باید بسیار فعال، کنجکاو و پرتحرک باشند. هرگونه بیحالی یا گوشه گرفتن، نشانه استرس عصبی یا ضعف عضلانی است.
### ۳. تحلیل ارتباطی: اسکلت و عضله $\rightarrow$ بازدهی تولید (🍀)